Το δάσος

ΟΡΗ ΒΡΟΝΤΟΥΣ
ΔΑΣΟΣ ΛΑΪΛΙΑ



Στα βόρεια της πόλης των Σερρών και σε μικρή απόσταση από αυτή, υψώνονται τα όρη Βροντούς, τα οποία αποτελούν τις νοτιότερες παραφυάδες του ορεινού συγκροτήματος του Ορβήλου. Αυτός πάλι, αποτελεί το αλπικό σύστημα της Β.Α Μακεδονίας, που διαχωρίζεται από τον ποταμό Στρυμόνα, στον Α. Ορβηλο (Πιρίν) και στον Δ. Ορβηλο (Κερκίνη –Μπέλες-Μπελάσιτσα).

Ο Δ. Ορβηλος, στην κορυφογραμμή του, οροθετεί την Ελληνική επικράτεια, προς βορά, με την Βουλγαρική. Ο νομός Σερρών δέχεται τις νότιες πλευρές του, που αναπτύσσονται στην επαρχία Σιντικής.
Ο Ορβηλος συνδέεται προς Β. με το ορεινό συγκρότημα Πιρίν και Ρίλα του ορεινού συστήματος της Βουλγαρίας ενώ προς Ν. διασπάται σε τρεις κλάδους ακολουθώντας Β.ΒΔ-Ν.ΝΑ κατεύθυνση, σε ένα Α. κλάδο, το Φαλακρό όρος της Δράμας , σε ένα κεντρικό κλάδο , το Μενοίκιο και σε ένα Δ. κλάδο των ορέων της Βροντούς.

Από τα Δ. αντιστηρίγματα των ορέων αυτών αναπτύσσεται ένας ΝΔ κλάδος παράλληλος του Τσιγγελίου όρους με τον οποίο σχηματίζει την κοιλάδα του Αχλαδοχωρίου, μέχρι την κορυφή Λαϊλιά (Προφ. Ηλίας 1850μ) και στην συνέχεια χαμηλώνοντας παίρνει ΝΑ κατεύθυνση , περιβάλλοντας από ΒΑ την πεδιάδα των Σερρών.

Το όνομα Λαϊλιάς, είναι, πιθανόν, παραφθορά της τούρκ. λέξης Γιαϊλιάς ή Γιαϊλάς και δόθηκε στο βουνό από το θέρετρο των Τούρκων που υπήρξε εκεί.
Πρώτη φορά μνημονεύεται με το όνομα αυτό από τον Παπασυνοδινό το 1604. Μισό αιώνα αργότερα λέγονταν Ανά ντάγ (τουρκ.=βουνό της μάνας). Αργότερα πήρε και διάφορες άλλες ονομασίες όπως : Αλί μπάμπα ( από την ψηλότερη κορυφή), Σαρλίγια , Καπακλή (σκεπαστός, καλυμμένος τόπος) , Εγρισού (τουρκ.=ανάποδο ρέμα λοξό), Βροντού και Καρά ντάγ.

Ένας μοναδικός παράδεισος Βόρεια της πόλης των Σερρών και σε απόσταση 25 χλμ. απ' αυτήν, συνδεδεμένος μαζί της με χίλιες παραδόσεις και ιστορίες είναι το υψηλό δάσος οξιάς και δασικής Πεύκης, η συνολική έκταση του υπολογίστηκε σε 3.227,50 Ηα.
Από την έκταση των 3.227,50 Ηα, τα 459,50 Ηα υπάγονται διοικητικά, στον δήμο Σιδηροκάστρου, 520,50 Ηα στην κοινότητα Αχλαδοχωρίου, 930,00 Ηα στον οικισμό Καπνοφύτου και 1.317,50 Ηα στην Κοινότητα Ορεινής (Ανω και Κάτω) με τον οικισμό Ξηροτόπου .
Στην ευθύνη των Δασαρχείων τα 1.910,00 Ηα υπάγονται στο Δασαρχείο Σιδηροκάστρου και τα 1.317,50 Ηα στο Δασαρχείο Σερρών.

Με απόφαση όμως του Υπουργείου Γεωργίας-Γ. Δ/νση Δασών, η διαχείριση και εκμετάλλευση, ολόκληρου του συμπλέγματος, έχει ανατεθεί στο Δασαρχείο Σερρών .

ΔΑΣΙΚΟ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑ
ΛΑΪΛΙΑ
ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΕΚΤΑΣΗ ΣΕ ΣΤΡ. 32.437 100%
ΔΑΣΟΣ 27.695 85,38%
ΜΕΡΙΚΩΣ ΔΑΣΟΣΚΕΠΗΣ ΕΚΤΑΣΗ 1.417 4,37%
ΓΥΜΝΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ 1.778 5,48%
ΑΓΟΝΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ 1.547 4,77%

ΔΑΣΙΚΟ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑ ΛΑΪΛΙΑ
ΔΑΣΟΣΚΕΠΗΣ ΕΚΤΑΣΗ ΥΠΟ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΣΕ ΣΤΡ. 26.504
ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΞΥΛΑΠΟΘΕΜΑ ΚΑΙ ΜΕΣΟ / ΣΤΡ. ΣΕ Μ3 441.127 - 16,644
ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΕΤΗΣΙΑ ΠΡΟΣΑΥΞΗΣΗ ΣΕ Μ3 12.006
ΕΤΗΣΙΑ ΠΡΟΣΑΥΞΗΣΗ ΑΝΑ ΣΤΡΕΜΜ. ΣΕ Μ3 0,453
ΜΕΣΟ ΕΤΗΣΙΟ ΛΗΜΜΑ ΣΕ Μ3 /ΣΤΡ. 6.300

Ορ(ος) Βήλον (montagne blanche) -:Ορβηλος κατά τον Ηρόδοτο, V16, Βάλακρος κατά τους Βυζαντινούς ( Sommer blanc) ,Stephane de Byzance, Belasica στα Σλαβικά. (Konstantin Bosnacov –Identification archeologique et Historique de l’ emporion de pistiros en Thrace . 1999). Σλαβγιάκα στα Βουλγάρικα.
«Γιαϊλιά» ή Γιαϊλά λέγεται το οροπέδιο στα τουρκικά, αντίστοιχο με τη λέξη «παρχάρι» που χρησιμοποιούν οι πόντιοι. Επίσης σημαίνει τόπο ξέφαντο, αναψυχής, παραθερισμού, εξοχή, μα και κατοικία εξοχική. Κατά τον Cousinery (Voyage dans la Macedoine, Paris 1831, τομ. Α΄σ. 184) σημαίνει «λειβάδι, βοσκή πάνω σε ορεινές τοποθεσίες ..γενικότερα σημαίνει διαμονή θερινή, ευχάριστη.. ο ίδιος πληροφορεί (σελ. 171) ότι στα τέλη του 18ου αι. υπήρχαν δύο Λιαϊλάδες , ο Απάνω (θέρετρο τουρκικό) και ο Κάτω (θέρετρο βλαχοποιμένων). Διατηρήθηκαν μέχρι το 1941 οπότε και καταστράφηκαν. Το ίδιο αναφέρει και ο Κωνσταντίνος Οικονόμου στο « εγχειρίδιο περί της επαρχίας Φιλιππουπόλεως, Βιέννη 1819, σελ.41:» την μεταξύ του Παγγαίου όρους και του όρους Ροδόπης, ό καλείται Γιαϊλάς..» (Γ. Καφταντζής 1968)
Σερραϊκή χρονογραφία του Παπασυνοδινού- Γ.Καφταντζής. Εκδοση Ι.Μ Σερρών και Νιγρίτης. Σελ 17-1968 …Εις την στράταν του Γιαϊλάν ευρέθησαν Τούρκοι σκοτωμένοι. Εδή άλλος δεν τους ασκώτοσεν, μόνον οι χριστιανοί οπού έχουν τα τηστήρια…
Ηα=εκτάριο 10,0 στρ.



Χαρακτηριστικό της φήμης του οικισμού στο Λαϊλιά είναι το άρθρο του Μεν. Βλαχόπουλου, ως απεσταλμένου συντάκτη της εφημερίδας Μακεδονία, στο τεύχος … του έτους 1932. :


……το οροπέδιο το ήξεραν από τους Πρώτους αιώνες του ανατολικού κράτους, τον καιρό που η πόλη των Σερρών λεγόντουσαν Σίρις με το αρχαίο τους όνομα. Μνημείο φυσικής ομορφιάς με βουνά σκεπασμένα ολούθε από πυκνή βλάστηση. Οι πρίγκιπες της Βυζαντινής αυλής και των άλλων δεσποτάτων της Ελλάδος , έχτισαν κατοικίες που χρησίμευαν για την διαμονή των ευγενών παραθεριστών, κατά την διάρκεια του καλοκαιριού. Καραβάνια καμιλιών , φορτωμένα προμήθειες, ξεκινούσαν κάθε Ιούνιο, από όλα τα μεγάλα κέντρα της Βυζαντινής επικράτειας μεταφέροντας και τις οικογένειες των αρχόντων για να παραθερίσουν τους μήνες του καλοκαιριού, ως που τα πρώτα φθινοπωρινά κρύα τους ανάγκαζαν να επιστρέψουν στις έδρες τους. Πέρασαν χρόνια πολλά ύστερα από την πτώση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας και οι Τούρκοι κατακτητές κληρονόμησαν και το πλούσιο θέρετρο , τον Αγιον Ηλίαν ή Αη- Λιάν που αυτοί στη γλώσσα τους τον ωνόμασαν Λαϊλιάν. Πεντακόσια ολόκληρα χρόνια το θέρετρο……

Το πανέμορφο αυτό δάσος προσφέρει καταφύγιο σε μεγάλα θηλαστικά (28 είδη) και πτηνά(75 είδη), σπάνια και κοινά, ερπετά (15 είδη), αμφίβια (8 είδη). Οι λίγες καφετιές αρκούδες της Β. Ελλάδας βρίσκουν άσυλο στο βόρειο απόκρημνο τμήμα του ενώ ο αγριόγαλος και οι αγριόκοτες, περιστασιακοί επισκέπτες, φωλιάζουν στα υψίκορμα πεύκα του. Τα ζαρκάδια, τα αγριογούρουνα, οι αγριόγατες , τα διάφορα αρπακτικά ακόμα και οι πεδινές πέρδικες αποτελούν το θαυμαστό κόσμο της πανίδαςτου, ενώ σπάνια φυτικά είδη, μοναδικά στην επιστήμη, βρίσκουν εκεί το χώρο τους. Πέντε είδη, πέντε υποείδη, πέντε ποικιλίες, μια μορφή και ένα υβρίδιο καταγράφονται εδώ για πρώτη φορά, ως νέα για την επιστήμη. Στο κέντρο του δάσους υπάρχει ένα θαυμάσιο και μοναδικό παλαιοβοτανικό μουσείο, ο σφαγνώνας του Λαϊλιά. Στο χώρο αυτό, που ανακηρύχθηκε διατηρητέο Μνημείο της Φύσης, έγιναν γεωλογικές έρευνες και διαπιστώθηκε η μεταπαγετώδης εξέλιξη του δάσους της περιοχής, με τις εναλλαγές των ειδών σε συνδυασμό με την ανθρωπογενή επίδραση. Διαπιστώθηκε δηλαδή η ύπαρξη, από το 2000 π.Χ, δάσους στην περιοχή αυτή που το αποτελούσαν δένδρα φυλλίρας, λεπτοκαρυάς και δρυός που με την διαδοχή του χρόνου σήμερα έχουν αντικατασταθεί από οξιά και δασική Πεύκη.

Η Βλάστησηπαρουσιάζεται χωροταξικά, στην ανοδική διάρθρωσή της, προς τον Λαϊλιά, διακεκομμένη και αυτό οφείλεται στην ισχυρή ανθρωπογενή επίδραση που έχει υποστεί από τις αρχές ακόμη του 19ου αιώνα αλλά και πολύ νωρίτερα ως καύσιμη ύλη για τις ανάγκες της κτηνοτροφίας και της εντατικής μεταλλουργίας που ασκήθηκε στις περιοχές Βρόντους και Ορεινής.
Στους πρόποδες του όρους και μέχρι του υψομέτρου των 600-700μ, η αυτοφυής βλάστηση κατορθώνει να διατηρείται πυκνή και αποτελούμενη από πρίνο, σπάρτο, παλιούρι, φράξο, άρκευθο, χνοώδη Δρυ , γαύρο, σορβιά, ιτιά, μαύρη και χαλέπιο Πεύκη, ακακία, κ.ά.

Όσο το υψόμετρο αυξάνει, μετά τα 600-700μ, διαπιστώνει κανείς ότι έχει εξαφανιστεί τελείως η ζώνη των δρυοδασών που υπήρχε εκεί. Έχουν απομείνει ελάχιστοι ποώδεις σχηματισμοί χαλαρών φυτοκοινωνιών σε αποσαρθρωμένα εδάφη γρανιτικού υπόβαθρου. Η έλλειψη της ζώνης της φυλλοβόλου δρυός αποδεικνύει την έντονη και παρατεταμένη ανθρώπινη επίδραση στην περιοχή τόσο με την υλοτόμηση όσο στη συνέχεια και με την έντονη βοσκή.

Έτσι λοιπόν μέχρι το υψόμετρο 1.000μ περίπου δεν υπάρχει οργανωμένη φυσική βλάστηση. Υπεράνω αυτού και από τα 1.300μ αρχίζει η εμφάνιση του Fagetum με την μορφή κανονικού δάσους οξιάς με αμιγή σύνθεση ή με μίξη με την δασική Πεύκη.

Στη χλωρίδα του Λαϊλιά έχουν καταγραφεί 515 είδη και άλλες κατώτερες ταξινομικές μονάδες φυτών.
Το σύνολο του συμπλέγματος περιλαμβάνεται στο δίκτυο Natura 2000 με χαρακτηριστικό κωδικό τόπου GR 1260007.
Στην πρόταση για ένταξη της περιοχής στο δίκτυο, περιγράφονται εννέα (9) τύποι οικοτόπων που εμφανίζονται στην περιοχή. Για κάθε τύπο γίνεται αξιολόγηση της σπουδαιότητας και της ευπάθειάς του καθώς και περιγραφή (αναφορά σε κοινωνίες, χαρακτηριστικά είδη).

Η συνολική έκταση του δασικού συμπλέγματος Λαϊλιά αποτελεί μέρος της Ελεγχόμενης Κυνηγετικής Περιοχής Σερρών, που ιδρύθηκε το 1977 με απόφαση του Υπουργού Γεωργίας και σύμφωνα με το Π.Δ 453/77 (ΦΕΚ 141Α-24.05.1977)

Η παρουσία του Ε.Ο.Σ στο ορεινό συγκρότημα Βροντούς είναι σημαντική και μακρόχρονη. Ποικίλες δραστηριότητες του συλλόγου είχαν και έχουν ακόμη αφετηρία αυτόν τον ορεινό όγκο και ειδικότερα την περιοχή του δάσους Λαϊλιά. Αυτό είχε σαν στόχο τη δημιουργία ενός ξενώνα που θα εξυπηρετούσε όλες τις δράσεις σ’αυτό το χώρο στην αρχή και αργότερα την διεύρυνση του πεδίου και βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών προσφοράς. Από το έτος 1956 ο ΕΟΣ , αγοράζει έκταση 1.000 τ.μ , στη θέση Ολύμπια (στις Νότιες υπώρειες του Προφ. Ηλία) του Δάσους Λαϊλιά, από την Υπηρεσία Ανταλλαξίμων για την ανέγερση ορειβατικού καταφυγίου και το έτος 1958 θεμελιώνεται το κτίσμα. Η ανέγερση προχωρά γρήγορα με προσφορά εθελοντικής εργασίας από τα μέλη του συλλόγου. Η ολοκλήρωσή του αποδίδει 80 κλίνες και αίθουσα φαγητού και συγκέντρωσης.

Ο Ε.Ο.Σ είναι μη κερδοσκοπικό αθλητικό σωματείο. Διαχειρίζεται ένα υποτυπώδες χιονοδρομικό κέντρο για λογαριασμό της Γ.Γ Αθλητισμού.
Το ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε6 εισέρχεται από τον Προμαχώνα, διέρχεται από την γέφυρα του Στρυμόνα ποταμού (Ν.Πετρίτσι) και από το Σιδηρόκαστρο προσεγγίζει τον οικισμό Καπνοφύτου. Από τον οικισμό αυτό ακολουθώντας τον δασικό δρόμο Καπνοφύτου –Λαϊλιά ανέρχεται στο δάσος. Στη συνέχεια φθάνει στη συμβολή των δρόμων Άνω και Κάτω Βροντού και ακολουθεί την πορεία προς Κ.Βροντού - Φαλακρό όρος - Σταυρούπολη-Ξάνθη- Κομοτηνή –Αλεξανδρούπολη, με πορεία προς την Τουρκία.


Στη περιοχή Λαϊλιά διαχωρίζεται ένας κλάδος του προς την Ι.Μ. Προδρόμου αποτελώντας τμήμα του Εθνικού μονοπατιού : Λαϊλιάς- Σέρρες-Ι.Μ Προδρόμου-Βροντού Ο4.
Το μικτό μονοπάτι Ε4/6 ακολουθεί τη διαδρομή Γέφυρα Στρυμόνα- Ροδόπολη και φθάνει μέχρι Φλώρινα, Πρέσπες και καταλήγει στην Ηγουμενίτσα με ανταπόκριση την Ιταλία και κατάληξη στις Βόρειες Σκανδιναβικές χώρες

Η περιοχή του Λαϊλιά αποτελεί κυρίως τμήμα της λεκάνης απορροής του ποταμού Κρουσοβίτη , όπως και των χειμάρρων Καμενικίων (Αγ. Βαρβάρας), και Αγίων Αναργύρων , των οποίων οι υδροκρίτες αποτελούνται από τις κορυφογραμμές Φλάμπουρο, Υγρόν (Μόκρα), Μεγ.Μαϊμούνι, Πολύκορφο (Τσερβίλι), Πρ. Ηλίας (Αλή Μπαμπάς) και Λυκοφωλιά (Κούρ λόφος). Τα πηγαία και επιφανειακά ύδατα εκφορτίζονται σε μικροχειμάρρους οι οποίοι κατευθύνονται άλλοι από Β. προς τον Ν. και άλλοι αντίθετα συμβάλλοντες τελικά στα δύο κύρια ρέματα, που κατευθύνονται από Α. προς Δ, τα ρέματα Μακρύρεμα (Κουσλού) και Μαύρο ρέμα (Μαϊμούνα), με τελικό αποδέκτη τον Κρουσοβίτη χειμαρροπόταμο.

Γεωλογικά, όλο το ορεινό συγκρότημα Όρέων Βροντούς- Λαϊλιά βρίσκεται μέσα στην κρυσταλλοσχιστώδη μάζα της Ροδόπης. Προς Β. βρίσκεται σε επαφή με την αλγώγκειο μάζα μαρμάρου του Ορβήλου, προς Α. διακόπτει σειρά γνευσίων και μαρμαρυγιακών σχιστόλιθων, ενώ προς Ν. και Δ. καλύπτεται από τα νεογενή ιζήματα. Η όξινη πλουτώνεια εμφάνιση του Λαϊλιά , που η υψηλότερη έξαρση του είναι ο γρανιτικός όγκος του προφ. Ηλία (1850μ.), εκτείνεται μέχρι την Ελληνοβουλγαρική μεθόριο.

Κων/νος Μ. Βαβαλέκας

Ο Σφαγνώνας ή σφαγνώδη είναι μια βαλτώδης και ελώδης έκταση, τόπος των εύκρατων και ψυχρών ή ορεινών περιοχών του βορείου ημισφαιρίου με κύριο ευδόκιμο είδος τα φυλλόβρυα της τάξης των σφαγνωδών (μοναδικό γένος το Σφάγνον-Sphagnum με 350 είδη) που είναι βρύα με βλαστό όρθιο που φθάνει τα 30 cm ύψος , πολύκλαδο με πυκνό φύλλωμα.
Βλάστηση
είναι η μορφή που έχουν τα φυτικά είδη σε μια περιοχή και ο τρόπος που είναι τοποθετημένα στο χώρο. Ετσι η βλάστηση διακρίνεται σε πυκνή, ή αραιή, χαμηλή ή υψηλή. Η βλάστηση μιάς χώρας είναι το αποτέλεσμα της συνεπίδρασης διαφόρων παραγόντων και κυρίως της χλωρίδας, του γενικού κλίματος, της ορογραφικής διαμόρφωσης, της πετρολογικής-γεωλογικής σύστασης του εδάφους και της ανθρώπινης επίδρασης, η οποία εμφανίζεται στην ιστορική εξέλιξη και την οικονομική δομή μιάς χώρας.

Fagetum Ζώνη βλάστησης όπου επικρατεί η οξιά (Fagus sp) ή σε μίξη με την υβριδογενή ελάτη και που εκτείνεται μέχρι τα ανθρωπογενή δασοόρια (1.800-1.900μ)
Το 1993-94 παραχωρήθηκε η έκταση των 48,2 στρ. του χιονοδρομικού διαδρόμου στην Γ.Γ αθλητισμού η οποία εγκατέστησε τον ΕΟΣ Σερρών σ΄αυτήν για να εκπληρώνει τις αθλητικές του δραστηριότητες.

 

Τελευταίες ανακοινώσεις

ΤΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΕΙΝΑΙ ΑΝΟΙΧΤΟ
ΚΑΘΕ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΣΑΒΒΑΤΟ-ΚΥΡΙΑΚΗ ΚΑΙ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΑΡΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΝΗ-ΚΑΦΕ-ΦΑΓΗΤΟ ΤΗΛ ΚΡΑΤΗΣΕΩΝ 2321062400

Live Camera καταφύγιο

loading image...

Live camera χιονοδρομικού

loading image...

Βρείτε μας στο Facebook

Facebook Image

Newsletter

Name:

Email: